آزمون چیست و برای چه کسی است
NAATI کوتاهشدهٔ National Accreditation Authority for Translators and Interpreters است، سازمان ملی اعتباربخشی مترجمان کتبی و شفاهی استرالیا. CCL هم نام یکی از آزمونهای آن است: Credentialed Community Language، یعنی گواهی زبان اجتماعی معتبر. پس «ناتی» نهاد است و CCL آزمون. کسی که در فارسی میگوید «آزمون ناتی»، تقریباً همیشه همین آزمون را در نظر دارد.
آنچه سنجیده میشود ترجمهٔ شفاهی است، در هر دو جهت. یک بخش انگلیسی میشنوید و بلند به فارسی میگویید؛ بعد یک بخش فارسی میشنوید و بلند به انگلیسی میگویید. موضوعها همان چیزهایی است که در زندگی روزمرهٔ استرالیا پیش میآید: نوبت پزشک عمومی، تماس با Centrelink دربارهٔ دورهٔ انتظار پرداخت، اختلاف بر سر سپردهٔ اجاره، جلسهٔ اولیا و معلمان، مصاحبهٔ کاریابی. متنها لحن گفتاری دارند: دو نفر آدم با هم حرف میزنند.
یک چیز را خیلیها دیر میفهمند و گاهی بعد از پرداخت هزینه: این آزمون مدرک مترجمی نیست. NAATI روی صفحهٔ خود CCL نوشته است که این آزمون گواهی حرفهای نیست و قبولی در آن به شما اجازهٔ کار بهعنوان مترجم شفاهی یا کتبی نمیدهد. گواهیهای حرفهای مترجمی NAATI مسیر، شرایط و آزمون جداگانه دارند. CCL ذیل «ارزیابیهای مهاجرتی» مینشیند و یک کار مشخص میکند.
بنابراین مخاطبش هم مشخص است. کسی که پروندهٔ مهاجرت تخصصی دارد، آزمون انگلیسی را قبلاً داده، امتیاز سن و سابقهٔ کارش دیگر تکان نمیخورد و دنبال امتیازی است که هنوز میشود به پرونده اضافه کرد. بخشی از داوطلبان فارسیزبان هم هنوز در ایراناند و پیش از مهاجرت سراغ آزمون میروند، که برای آنها شرطهای فنی و ساعت برگزاری اهمیت دوچندان دارد.
آزمون در یک نگاه
هر عددی که در این جدول میبینید از اعلامهای خود NAATI آمده است. بقیهٔ عددهایی که در فضای مجازی دربارهٔ این آزمون میچرخد، منبع رسمی ندارد.
| مورد | آنچه NAATI اعلام کرده |
|---|---|
| تعداد گفتوگوها | دو گفتوگوی ضبطشده، هر کدام حدود 300 کلمه |
| اندازهٔ هر بخش | تا حدود 35 کلمه |
| نمرهٔ کل | 90 نمره؛ هر گفتوگو 45 نمره |
| نمرهٔ قبولی | 63 از 90 در مجموع، و دستکم 29 از 45 در هر گفتوگو |
| نحوهٔ برگزاری | فقط آنلاین، با نظارت از راه دور |
| اعلام نتیجه | چهار تا شش هفته، از طریق ایمیل |
| اعتبار گواهی | پنج سال |
| امتیاز مهاجرتی | 5 امتیاز برای ویزاهای 189، 190 و 491 |
5 امتیازی که آزمون برای آن داده میشود
قبولی در CCL معادل 5 امتیاز در آزمون امتیازی مهاجرت تخصصی است. در ماشینحساب امتیاز وزارت داخله این امتیاز ذیل عنوان «credentialled community language» میآید و برای سابکلاسهای 189، 190 و 491 به کار میرود.
امتیاز زبان انگلیسی سر جای خودش میماند و 5 امتیاز CCL روی آن اضافه میشود. معادلسازیای هم بین این دو وجود ندارد: CCL توانایی ترجمهٔ شفاهی را میسنجد، نه سطح انگلیسی شما را.
گواهی CCL (همان «مدرک ناتی» در گفتار روزمره) پنج سال اعتبار دارد. NAATI اعلام کرده همهٔ گواهیهای صادرشده از 9 اوت 2022 دورهٔ اعتبار پنجساله دارند، و گواهی باید در زمان درخواست ویزا هنوز معتبر باشد، نه فقط در روزی که EOI را ثبت کردهاید. اگر انتظار دعوت طولانی شود این تاریخ خودش را نشان میدهد، پس آزمون را نه خیلی زود بدهید و نه در آخرین هفته.
ساختار: دو گفتوگو، بخشهای تا 35 کلمه
دو گفتوگوی ضبطشده، هر کدام حدود 300 کلمه، تقریباً نیمی انگلیسی و نیمی فارسی. درون هر گفتوگو، متن به بخشهای تا حدود 35 کلمه بریده شده است. یک بخش پخش میشود و بعد نوبت شماست که همان بخش را کامل به زبان دیگر بگویید.
یک گفتوگوی واقعی چه شکلی است
-
انگلیسی → فارسیمشاور مهاجرت
Good morning. You've come to discuss extending your student visa. Can you tell me about your current visa situation?
صبح بخیر. آمدهاید دربارهی تمدید ویزای دانشجوییتان صحبت کنید. میتوانید دربارهی وضعیت فعلی ویزایتان بگویید؟
-
فارسی → انگلیسیمراجعهکننده
من ویزای دانشجویی دارم — سابکلاس 500 — و ماه آینده منقضی میشود. به شش ماه دیگر نیاز دارم تا پایاننامهام را تکمیل کنم.
I'm on a student visa — subclass 500 — and it expires next month. I need another six months to complete my thesis.
-
انگلیسی → فارسیمشاور مهاجرت
If you need more time for your thesis, apply for a new student visa. Your current visa must still be valid when you apply. Processing takes four to six weeks.
اگر برای پایاننامهتان به زمان بیشتری نیاز دارید، برای یک ویزای دانشجویی جدید درخواست دهید. ویزای فعلیتان باید هنگام درخواست هنوز معتبر باشد. پردازش چهار تا شش هفته طول میکشد.
جهتها در طول گفتوگو عوض میشود، پس نمیتوانید ذهنتان را روی یک جهت قفل کنید. بخش انگلیسی را که تمام کردید، بخش بعدی ممکن است فارسی باشد و باید بیدرنگ به انگلیسی برگردید. همین جابهجایی پیاپی است که در تمرین خانگی معمولاً شبیهسازی نمیشود، چون آدم ترجیح میدهد یک جهت را پشت هم تمرین کند.
برگزاری فقط آنلاین است. NAATI روی صفحهٔ CCL نوشته است که آزمون «فقط آنلاین» است: بستر آزمون Televic است و نظارت با ProctorExam انجام میشود، یعنی دوربین شما در تمام مدت روشن است و ناظر از راه دور اتاق را میبیند. مرکز آزمون حضوری وجود ندارد، حتی در سیدنی و ملبورن.
- رایانه یا لپتاپ با دوربین، میکروفون و بلندگو. هدست مجاز نیست.
- یک گوشی یا تبلت بهعنوان دوربین دوم، برای نمایش اتاق.
- اینترنت با سرعت دستکم 10 Mbps دانلود و 1.5 Mbps آپلود.
- خودکار و کاغذ سفید برای نوتبرداری. بنا بر دستورالعمل داوطلب NAATI نوتهای از پیش آماده، دیکشنری و هر منبع الکترونیکی دیگری مجاز نیست.
نمرهدهی: از 90 شروع میکنید
- 63 / 90
- حدنصاب قبولی در مجموع دو گفتوگو
- 29 / 45
- حداقل نمرهٔ لازم در هر گفتوگو، جداگانه
- +5
- امتیاز مهاجرتی برای ویزاهای 189، 190 و 491
نمرهدهی کسری است: از سقف 90 شروع میشود و بابت هر خطا چیزی از آن کم میشود. NAATI چهار دسته را نام میبرد؛ حذف بخشی از پیام، افزودن چیزی که در اصل نبوده، تحریف معنا، و درنگ و تپق و تصحیحهای پیاپی. لهجه در این فهرست نیست و دستور زبان بینقص هم شرط نیست. ملاک، رسیدن کامل و درست پیام به طرف مقابل است.
دو شرط قبولی مستقلاند و باید هر دو با هم برقرار باشند. حدنصاب 29 یعنی ضعف یک گفتوگو با نمرهٔ درخشان گفتوگوی دیگر جبران نمیشود؛ کسی که در دومی زیر 29 بماند، با مجموع بالای 63 هم رد میشود. عکسش هم هست: اگر گفتوگوی اول بد پیش رفت، رها کردن دومی تنها جبران ممکن را از بین میبرد.
NAATI جدول کسر نمره منتشر نمیکند. پس هیچکس نمیتواند به شما بگوید یک حذف دقیقاً چند نمره آب میخورد یا یک مکث چقدر گران تمام میشود، و هر عددی که در این باره میشنوید حدس کسی است. آنچه میشود گفت این است که چهار دستهٔ بالا معیار کارند و تمرین باید روی همانها بنشیند.
ثبتنام: فقط از myNAATI
ثبتنام آزمون ناتی فقط در naati.com.au و از طریق حساب myNAATI انجام میشود. هیچ آموزشگاه، مشاور یا واسطهای نمیتواند بهجای شما جای آزمون بگیرد، و اگر کسی چنین چیزی پیشنهاد داد، همانجا کنار بگذاریدش.
- در naati.com.au یک حساب myNAATI بسازید و پروفایلتان را با مدرک هویتی کامل کنید.
- از میان ارزیابیهای مهاجرتی، آزمون CCL را انتخاب کنید.
- زبان را انتخاب کنید. Persian و Dari و Hazaragi و Pashto در فهرست NAATI چهار زبان جداگانهاند؛ این انتخاب را پیش از پرداخت درست کنید.
- تاریخ و ساعت را از تقویم آزمون بردارید. ساعتها به وقت استرالیا اعلام میشود، پس اگر بیرون از استرالیا هستید اختلاف ساعت را پیش از تأیید حساب کنید.
- هزینه را بپردازید. مبلغ آزمون A$814 است، بر اساس آنچه NAATI هنگام نوشتن این صفحه (سپتامبر 2026) منتشر کرده بود؛ مبلغ روز را در naati.com.au ببینید.
- تجهیزات و سرعت اینترنت را چند روز پیش از آزمون امتحان کنید، نه صبح آزمون.
نتیجه، آزمون دوباره و گواهی
NAATI نتیجه را ظرف چهار تا شش هفته ایمیل میکند. نتیجهها بهصورت انفرادی و بهمحض نهایی شدن صادر میشوند، و NAATI خودش توضیح داده که تصحیحها تصادفی میان ممتحنان تقسیم میشود؛ پس اگر کسی که همان روز با شما آزمون داده زودتر جواب گرفت، دلیلی برای نگرانی نیست. ایمیل ناتی گاهی در پوشهٔ هرزنامه مینشیند؛ همانجا را هم نگاه کنید.
اگر قبول نشدید، دوباره از حساب myNAATI رزرو میکنید و هزینه را دوباره میپردازید. یک قید را بدانید: بنا بر شرایط و مقررات NAATI تا وقتی نتیجهٔ آزمون قبلی صادر نشده، نمیتوانید برای همان آزمون و همان زبان درخواست تازه ثبت کنید. تلاش دوم وقتی ارزش دارد که بدانید نمره کجا رفته؛ تکرار همان تمرین قبلی معمولاً همان نتیجه را میدهد.
پس از قبولی، گواهی را در پروندهٔ امتیازی خود اعلام میکنید. همانطور که بالاتر آمد، اعتبارش پنج سال است و باید در زمان درخواست ویزا برقرار باشد.
زبان آزمون: سیاست رسمی NAATI برای فارسی
برای فارسیزبانِ ساکن استرالیا، سختی این آزمون کمتر در فهمیدن است. انگلیسیِ یک کارمند Centrelink را بدون زحمت میفهمید؛ کاری که سنجیده میشود این است که همان جمله را در یک نوبت، کامل و بدون اضافه، به فارسی بگویید.
برای فارسی یک قاعدهٔ رسمی هم هست که تقریباً هیچ رقیبی توضیحش نمیدهد. NAATI در سیاست زبانی آزمونهای CCL برای فارسی مدخل جداگانه دارد. آن مدخل میگوید تنها واژههای انگلیسی (یا واژههای زبانی غیر از فارسی) مجازند که در فارسی جایگزینی ندارند، عمدتاً واژههای فنی در حوزههای مختلف. همان مدخل به دو سیاست عمومی هم ارجاع میدهد. سیاست A تفاوت واژگان و کاربرد یک زبان را در کشورهای مختلف به رسمیت میشناسد و میگوید پنل ممتحنان در نمرهدهی آن را در نظر میگیرد. سیاست B واژهٔ انگلیسی را وقتی گویشوران آن زبان بهطور منظم و رایج به کارش میبرند جریمهشدنی نمیداند.
این دو با هم خوانده میشوند. نتیجهٔ عملیاش را در صفحهٔ نوتبرداری و آمادگی با مثال آوردهایم: کجا معادل فارسی بگویید، کدام وامواژه را زورکی نسازید و کدام نام را اصلاً دست نزنید. یادتان باشد که این یک سیاست زبانی است و نه فرمول نمره؛ NAATI جدولی برای کسر نمره منتشر نکرده.
انتخاب زبان هم بخشی از همین ماجراست. فارسی، دری، هزارگی و پشتو در فهرست NAATI چهار زبان جداگانهاند و هر کدام مدخل خودش را دارد: مدخل دری فقط به سیاستهای عمومی ارجاع میدهد، و مدخل هزارگی داوطلب را بابت گویش جریمه نمیکند تا وقتی که یک هزارهٔ متوسط ساکن هزارستان گفتهاش را بفهمد، ولی کاربرد واژههای «غیرهزارگی» را جریمهشدنی میداند. اگر واژههای روزمرهٔ شما پوهنتون و شفاخانه و طیاره است، پیش از پرداخت مدخل خودتان را بخوانید.
از کجا شروع کنید
ساختار را که فهمیدید، باقی کار تمرین تولید است. NAATI خودش بستهٔ تمرینی رایگان فارسی دارد: هشت گفتوگو، هر کدام با فایل صوتی و متن. در منابع تمرینی رسمی به تفکیک زبان پیدایش میکنید. پیش از خرید هر بستهٔ تجاری، اول همین را بردارید.
دو صفحهٔ دیگر همین سایت ادامهٔ همین راه است. در نوتبرداری و آمادگی روش گرفتن نوت با خودکار و کاغذ، تقسیم کار میان حافظه و کاغذ، و تمرین در هر دو جهت آمده است. در واژگان آزمون CCL فارسی اصطلاحهای ده حوزهٔ موضوعی با معادل فارسی و توضیح فهرست شدهاند.
یک عادت بیشتر از هر جزوهای فرق میکند: صدای خودتان را ضبط کنید و بشنوید. تا وقتی خودتان را نشنیدهاید، نمیدانید کجا مکث کردهاید، کدام جمله را نصفه رها کردهاید و کدام عدد را جابهجا گفتهاید. نوشتن ترجمه روی کاغذ این را نشان نمیدهد، چون در آزمون فرصت نوشتن ندارید.
یک آزمون تمرینی کامل رایگان است: بخش را میشنوید، ترجمهٔ شفاهیتان را ضبط میکنید و بازخورد بخشبهبخش میگیرید.
شروع تمرین رایگان